สรุปสาระสำคัญ
- ประกาศคณะกรรมการธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (คธอ.) เรื่อง มาตรการเพื่อป้องกันอาชญากรรมทางเทคโนโลยี สำหรับผู้ให้บริการสื่อสังคมออนไลน์ (ฉบับที่ 2) ลงราชกิจจานุเบกษา 5 พฤษภาคม 2569 และมีผลตั้งแต่ 1 พฤศจิกายน 2569 (180 วันหลังประกาศ)
- แพลตฟอร์มสื่อสังคมออนไลน์ที่แสดงโฆษณาในประเทศไทยและรับค่าบริการโฆษณา ต้องพิสูจน์และยืนยันตัวตนของผู้กระทำการโฆษณาก่อนเผยแพร่โฆษณา
- ผลการยืนยันตัวตนใช้ได้ไม่เกิน 1 ปี จากนั้นต้องยืนยันซ้ำ
- บุคคลธรรมดาใช้บัตรประชาชนหรือหนังสือเดินทาง นิติบุคคลใช้หนังสือรับรองนิติบุคคล เอกสารของผู้มีอำนาจหรือผู้รับมอบอำนาจ พร้อมที่อยู่และเบอร์ติดต่อที่ใช้งานได้จริง
- แพลตฟอร์มต้องเก็บข้อมูลผู้ลงโฆษณาและผู้ชำระเงิน (ถ้าเป็นคนละราย) ไว้ไม่น้อยกว่า 90 วันหลังสิ้นสุดบริการโฆษณา
- ประกาศไม่กำหนดโทษโดยตรงสำหรับผู้ลงโฆษณา แต่แพลตฟอร์มจะไม่ให้ลงโฆษณาใหม่หรือแก้ไขโฆษณาเดิมจนกว่าจะยืนยันตัวตนเสร็จ
1. ใครอยู่ในข่าย
ประกาศฉบับนี้ออกตามพระราชกำหนดมาตรการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี พ.ศ. 2566 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568 ผู้มีหน้าที่โดยตรงคือแพลตฟอร์ม แต่ผู้ที่ต้องเตรียมเอกสารคือผู้ลงโฆษณาทุกราย ไม่ว่าจะเป็นคนไทยหรือต่างชาติ
| คุณเป็นใคร | สถานะตามประกาศ | ต้องเตรียมอะไร |
|---|---|---|
| แบรนด์หรือร้านค้าที่ยิงโฆษณาและจ่ายเงินเอง | ผู้กระทำการโฆษณาและผู้ชำระเงิน | หนังสือรับรองนิติบุคคล เอกสารของผู้มีอำนาจหรือผู้รับมอบอำนาจ ที่อยู่และเบอร์ติดต่อ |
| เอเจนซีที่ยิงโฆษณาและจ่ายเงินแทนลูกค้า | ผู้กระทำการโฆษณาและผู้ชำระเงินในคราวเดียว | เอกสารนิติบุคคลของเอเจนซี หนังสือมอบอำนาจจากลูกค้า เอกสารของผู้ดูแลบัญชีโฆษณา |
| เจ้าของเพจที่ทำเนื้อหาเอง แต่จ้างผู้อื่น Boost Post และให้ผู้รับจ้างเป็นผู้ชำระเงิน | ตามคำอธิบายของ ETDA ทั้งเจ้าของเพจและผู้รับจ้างเป็นผู้กระทำการโฆษณา ส่วนผู้รับจ้างเป็นผู้ชำระเงินด้วย | ทั้งสองฝ่ายต้องยืนยันตัวตน และผู้รับจ้างต้องให้ข้อมูลในฐานะผู้ชำระเงินเพิ่มเติม |
| บุคคลธรรมดาที่ยิงโฆษณาเอง | ผู้กระทำการโฆษณา | บัตรประชาชนหรือหนังสือเดินทาง พร้อมภาพถ่ายใบหน้าเพื่อเปรียบเทียบ |
ตามคำอธิบายของ ETDA คำว่า "ผู้กระทำการโฆษณา" หมายถึงผู้ใช้บริการที่เสนอโฆษณา ไม่ว่าจะทำในนามตนเองหรือแทนผู้อื่น ดังนั้นสัญญาเอเจนซีจึงไม่ได้ทำให้แบรนด์หลุดจากกติกา เพียงแต่เปลี่ยนว่าใครเป็นผู้ยื่นเอกสาร
2. หน้าที่ของแพลตฟอร์มและสิ่งที่ผู้ลงโฆษณาจะเจอ
| หน้าที่ | รายละเอียด | กำหนดเวลา |
|---|---|---|
| พิสูจน์และยืนยันตัวตน | ตรวจเอกสารที่ทางราชการออกให้และเชื่อมโยงกับตัวผู้ยื่น เช่น เปรียบเทียบใบหน้ากับรูปในบัตร หรือใช้ระบบ Digital ID ที่มีระดับความน่าเชื่อถือตามที่ คธอ. กำหนด (ETDA อธิบายว่า IAL2 ขึ้นไป เช่น ThaID) | ก่อนเผยแพร่โฆษณา |
| ยืนยันซ้ำ | ผลการยืนยันเดิมใช้ได้ไม่เกิน 1 ปี | ไม่เกิน 1 ปีนับจากครั้งล่าสุด |
| เก็บรักษาข้อมูล | ชื่อ เลขประจำตัวหรือหลักฐานแสดงตน และช่องทางติดต่อของผู้ลงโฆษณา รวมถึงของผู้ชำระเงินหากเป็นคนละราย | ตั้งแต่เริ่มให้บริการจนถึงไม่น้อยกว่า 90 วันหลังสิ้นสุดบริการ |
ในทางปฏิบัติ สื่อรายงานว่าแพลตฟอร์มรายใหญ่เริ่มล็อกบัญชีโฆษณาที่ยังไม่ยืนยันตัวตน ทำให้ลงโฆษณาใหม่หรือแก้ไขแคมเปญเดิมไม่ได้ ผู้ลงโฆษณาจึงควรตรวจสถานะในระบบจัดการโฆษณาของแต่ละแพลตฟอร์มโดยไม่ต้องรอการแจ้งเตือน
3. สิ่งที่ต้องทำตอนนี้
- ทำรายการบัญชีโฆษณาทั้งหมดของบริษัท แยกว่าบัญชีใดบริษัทจ่ายเอง บัญชีใดเอเจนซีจ่ายแทน
- เตรียมหนังสือรับรองนิติบุคคลฉบับล่าสุด หนังสือมอบอำนาจ และเอกสารของผู้ที่จะเป็นคนยืนยันตัวตนในนามบริษัท
- บัญชีโฆษณาที่เปิดในนามสำนักงานภูมิภาคในต่างประเทศ ให้สอบถามแพลตฟอร์มว่ารับเอกสารจดทะเบียนของต่างประเทศในรูปแบบใด
- ทบทวนสัญญากับเอเจนซี ระบุให้ชัดว่าใครเป็นผู้กระทำการโฆษณา ใครชำระเงิน ใครรับผิดชอบการยืนยันตัวตนและการต่ออายุ
- ตั้งเตือนวันครบกำหนดยืนยันซ้ำรายปี เพื่อไม่ให้แคมเปญสะดุด
4. ความรับผิด
ประกาศไม่ได้กำหนดโทษสำหรับผู้ลงโฆษณาโดยตรง ภาระหลักอยู่ที่แพลตฟอร์ม ผู้อำนวยการ ETDA ให้สัมภาษณ์ว่า ภายใต้พระราชกำหนดฉบับแก้ไขเพิ่มเติม มาตรา 8/10 ผู้ให้บริการสื่อสังคมออนไลน์มีส่วนร่วมรับผิดชอบในความเสียหายจากอาชญากรรมทางเทคโนโลยี เว้นแต่พิสูจน์ได้ว่าได้ปฏิบัติตามมาตรฐานหรือมาตรการที่หน่วยงานกำกับกำหนด นี่คือเหตุผลที่แพลตฟอร์มมีแรงจูงใจจะบังคับใช้อย่างเคร่งครัด และผู้ลงโฆษณาที่ให้ข้อมูลไม่ตรงความจริงย่อมถูกสืบย้อนได้
ข้อสังเกตจากทนายความ
สามจุดที่บริษัทในไทยมักมองข้าม หนึ่ง บัญชีโฆษณาของหลายบริษัทเปิดในนามพนักงานหรือเอเจนซีเมื่อหลายปีก่อน เมื่อถึงเวลายืนยันตัวตน ชื่อผู้ถือบัญชีกับเจ้าของแบรนด์ไม่ตรงกัน และคนที่เคยเปิดบัญชีอาจลาออกไปแล้ว สอง สัญญาเอเจนซีส่วนใหญ่เขียนเรื่องงบประมาณและผลงาน แต่ไม่เคยเขียนว่าใครเป็นผู้กระทำการโฆษณาตามกฎหมาย เมื่อแพลตฟอร์มขอหนังสือมอบอำนาจจึงไม่มีให้ สาม ข้อมูลที่ใช้ยืนยันตัวตน เช่น สำเนาบัตรของผู้มีอำนาจ เป็นข้อมูลส่วนบุคคลภายใต้พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ทั้งฝั่งที่ส่งให้และฝั่งที่เก็บ ควรกำหนดว่าใครเก็บ เก็บนานเท่าใด และทำลายเมื่อใด ทั้งสามเรื่องแก้ได้ด้วยการจัดระเบียบบัญชีโฆษณาและสัญญาเอเจนซีครั้งเดียว
แหล่งที่มา
- ประกาศคณะกรรมการธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ เรื่อง มาตรการเพื่อป้องกันอาชญากรรมทางเทคโนโลยี สำหรับผู้ให้บริการสื่อสังคมออนไลน์ (ฉบับที่ 2): ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 143 ตอนพิเศษ 111 ง หน้า 25, 5 พฤษภาคม 2569 (PDF)
- โพสต์ทูเดย์, 1 พฤศจิกายน 2569: ดีเดย์ 1 พ.ย. 69! ยิงแอดต้องยืนยันตัวตน เปิดกติกาใหม่ ETDA สรุปครบ
- กรุงเทพธุรกิจ, 2 พฤศจิกายน 2569: พ.ร.ก.บัญชีม้าฯ คุมโซเชียล ‘ยิงแอด’ มีผลแล้ว เปิดวิธีแบรนด์-เอเจนซี่ ต้องทำเพื่อยืนยันตัวตน
- ผู้จัดการออนไลน์, 8 กันยายน 2569: 1 พ.ย.69 ยิงแอดเฟซบุ๊กมั่วซั่ว ปล่อยโฆษณาหลอกลวง แพลตฟอร์มร่วมรับผิด
คำถามที่พบบ่อย
บัญชีโฆษณาของเราเปิดในนามสำนักงานใหญ่ในสิงคโปร์ ต้องยืนยันตัวตนด้วยหรือไม่
ต้อง เกณฑ์อยู่ที่แพลตฟอร์มแสดงโฆษณาในประเทศไทยและรับค่าบริการ ไม่ได้อยู่ที่สัญชาติหรือที่ตั้งของผู้ลงโฆษณา เอกสารที่ใช้เป็นเอกสารจดทะเบียนของประเทศนั้น ควรสอบถามแพลตฟอร์มล่วงหน้าว่ารับรูปแบบใด
เอเจนซียืนยันตัวตนแล้ว แบรนด์ต้องยืนยันอีกหรือไม่
ขึ้นอยู่กับว่าใครเป็นผู้กระทำการโฆษณาและผู้ชำระเงินในแต่ละบัญชี หากเอเจนซีทั้งยิงโฆษณาและจ่ายเงินในนามตนเอง เอเจนซีเป็นผู้ยืนยัน แต่หากบัญชีเป็นของแบรนด์และเอเจนซีเพียงเข้าไปดูแล แบรนด์ยังต้องยืนยันตัวตนในฐานะเจ้าของบัญชี
ถ้าไม่ยืนยันตัวตนจะเกิดอะไรขึ้น
ประกาศไม่มีโทษปรับสำหรับผู้ลงโฆษณา แต่แพลตฟอร์มจะไม่เผยแพร่โฆษณาใหม่และไม่ให้แก้ไขแคมเปญเดิม และหากเกิดความเสียหายจากโฆษณา ข้อมูลที่ยืนยันไว้จะถูกใช้สืบย้อนถึงผู้ลงโฆษณาและผู้ชำระเงิน